KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ
KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ NEDİR ?
Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi, ilk olarak hastalığın ismini aldığı Kırım ve Kongo'da
görülen, virüs dediğimiz mikropların sebep olduğu ölümcül seyredebilen
bir hastalıktır.
KONGO KANAMALI ATEŞİ’NİN BELİRTİLERİ NELERDİR
?
Hastalık ateş, ani başlayan baş ağrısı, kas ağrısı, kırıklık, halsizlik ve belirgin
iştahsızlıkla başlar; bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishal gibi şikâyetler de görülebilir.
İlk günlerde yüzde ve göğüste kızarmalar ve gözlerde kanlanmalar ortaya çıkabilir.
Göğüs ve karından başlamak üzere vücuda yayılan küçük nokta şeklinde kanamalar olabilir
ve bu kanamalar daha da büyüyerek vücuda yayılabilir. Hastalık tablosuna burun ve
dişeti kanamaları da eşlik edebilir.
KONGO KANAMALI ATEŞİ NASIL BULAŞIR
Hastalık insanlara kenelerin ısırması veya kenelerle temas sonucu bulaşır; evcil
hayvanlar da aynı şekilde bulaşabilmektedir. Ancak, hastalık hayvanlarda belirtisiz
seyrederken insanlarda oldukça öldürücü olabilmektedir.
Yabanî kemirici hayvanlar, kuşlar ve keneler hastalığın
doğadaki saklayıcısı durumundadır. Keneler beslenmek
için bu hayvanlardan kan emerler: kan emme sırasında aldıkları virüsü
insanlardan kan emerken bulaştırırlar.
Hastalık kene ısırmasının yanı sıra, vücudunda virüs bulunan hayvanların
kanlarına, vücut sıvılarına veya diğer dokularına temas etmekle bulaşabildiği gibi
bu hastalığa yakalanmış insanların kan veya vücut sıvılarına temas sonucu da
bulaşma olabilmektedir.
KONGO KANAMALI ATEŞİ’NDEN NASIL KUŞKULANILIR
?
Yukarıda verilen belirtilerin yanı sıra;
-
Kene ısırması veya kene ile temas hikâyesi varsa,
-
Son iki hafta içinde çalı, çırpı, su kenarları veya gür otların bulunduğu alanlara
piknik amaçlı veya diğer bir nedenle gidilmişse,
-
Ormanlarda çalışan veya avcılıkla uğraşan bir kişi ise,
-
Hayvan besleyen veya hayvanlarla yakın teması olan bir kişi ise (kesimhane
çalışanları gibi),
-
Herhangi bir hayvan kanı veya diğer dokularına ya da bu belirtilerin
bulunduğu hastaların kan veya vücut
sıvılarına bir temas söz konusu ise Kırım-Kongo
Kanamalı Ateşi'nden şüphe edilmeli ve vakit geçirmeden en yakın
sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ, VİRÜS ALINDIKTAN
NE KADAR SÜRE SONRA ORTAYA ÇIKAR VE NE ZAMAN GÖRÜLÜR ?
Kene tarafından ısırılma veya kene ile temas sonucu virüsün alınmasını müteakiben
hastalığın belirtileri genellikle 1-3 günde ortaya çıkar; bu süre en fazla 9 gün
olabilmektedir. Hasta insan veya hayvanlara ait kan, vücut sıvıları veya diğer dokularına
doğrudan temas sonucu bulaşmalarda hastalığın belirtilerinin ortaya çıkma süresi
5-6 gündür; bu süre de en fazla 13 gün kadar olabilmektedir.
Hastalık, çoğunlukla bulaştırıcı kenelerin aktif olduğu bahar ve yaz aylarında ortaya
çıkabilmektedir.
KONGO KANAMALI ATEŞİ NERELERDE GÖRÜLEBİLMEKTEDİR
?
Hastalık sıklıkla Afrika, Asya, Ortadoğu ve Doğu Avrupa'da görülmektedir; son yıllarda
Kosova, Arnavutluk, İran, Pakistan ve Güney Afrika'da tek tek vakalar ve salgınlar
şeklinde ortaya çıktığı bildirilmiştir.
Ülkemiz, coğrafik olarak kenelerin yaşamaları ve hayatlarını devam ettirebilmeleri
için oldukça uygun bir yapıya sahiptir. Bu nedenle de hastalık, özellikle hayvancılığın
yapıldığı, nem, orman ve gür otlakların bulunduğu yerler başta olmak üzere ülkemizin
her yerinde görülebilecek durumdadır.
KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ’NİN TEDAVİSİ VAR
MIDIR ?
Yukarıda verilen belirtilerin görülmesi ve hastalıktan kuşkulandıracak bir durumun
olması halinde en yakın sağlık kuruluşuna başvurulursa, hastalığın teşhis ve tedavisi
için gereken işlemler yapılabilmektedir.
KIRIM-KONGO KANAMALI ATEŞİ’NDEN NASIL KORUNULMALIDIR?
-
Hayvanlardaki kenelerle mücadele edilmeli, hayvanlar kenelere karşı ilâçlanmalıdır.
-
Hayvan barınakları kenelere karşı ilâçlan-malı, barınakların duvarları sıvanmalı
ve badanaları yapılarak kenelerin yaşamaları engellenmelidir.
-
Hayvanların kanına veya başka bir vücut sıvısına temas edilmemeli, bu durumlarda
eldiven kullanılmalıdır.
-
Hayvan barınaklarına girdikten veya hayvanlarla temastan sonra, insanlar
vücutlarını kene yönünden muayene etmeli, kene varsa uzaklaştırılmalıdır.
-
Çalı, çırpı, su kenarı veya gür otların bulunduğu alanlara piknik veya
başka bir amaçlı gitme durumunda pantolon paçaları çorap içine alınmalı ve dönüşte
mutlaka vücut kene yönünden kontrol edilmeli, kene varsa uygun bir şekilde
uzaklaştırılmalıdır. Bu tür yerlere gidildiğinde mümkünse çizme giyilmelidir.
-
Keneler
vücuttan uzaklaştırılırken koparıl-mamalı, bir cımbızla sağa sola oynatılarak çıkarılmalıdır.
Isırılan yer alkolle
temizlenmelidir. Mümkünse kenenin tanı için alkolde saklanması uygun olur.Keneler kesinlikle elle öldürülmemeli ve patlatılmamalıdır.
-
Vücuttaki kenelerin üzerine herhangi bir kimyasal madde (alkol, gaz yağı vb.)
dökül-memelidir. Çünkü bu kimyasallar kenelerin kusmasına sebep olabildiğinden,
kusmuktaki virüsler, kenenin kan emmek için ısırdığı yerden vücuda girebilirler.
-
Kenelerin yaşama alanlarında bulunabilecek kişiler, repellent olarak
bilinen böcek kaçırıcı ilâçları vücutlarına sürerek veya elbiselerine emdirerek
kullanabilirler. Hasta olan kişilerin kullandığı malzemeler ve tuvaletler çamaşır
suyu ile dezenfekte edilmelidir.